Mechanizmu podzielonej płatności – sankcje i inne zagadnienia (Split Payment II)

Poniżej podstawowe informacje związane z wprowadzonymi przepisami dotyczącymi obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności w stosunku do towarów i usług ujętych w załączniku 15 do ustawy o VAT

1.    Skutki w podatku dochodowym (PIT,  CIT)
W przypadku zapłaty za fakturę,  na której zgodnie ze znowelizowanymi przepisami znajduje się adnotacja „mechanizm podzielonej płatności” bez zastosowanie tego sposobu zapłaty, wydatki w części objęte zał. 15 do ustawy o VAT nie będą stanowiły podatkowych kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to zarówno podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) jak o od osób prawnych (CIT). Przepisy te obowiązują od 1 stycznia 2020r. 
 

2.    Sankcje za nie zamieszczenie adnotacji mechanizm podzielonej płatności
Brak adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze, mimo takiego obowiązku spowoduje ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty VAT przypadającej na towary oraz usługi objęte załącznikiem nr 15, a w przypadku osób fizycznych – zastosowanie kary z Kodeksu Karnego Skarbowego. Sankcji tych nie będzie się stosowało, jeżeli klient, mimo braku adnotacji na fakturze,  zastosuje mechanizm podzielonej płatności przy zapłacie faktury.

3.    Sankcje za nie zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności
Dokonanie płatności z naruszeniem obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności  spowoduje ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty VAT przypadającej na towary oraz usługi objęte załącznikiem nr 15, a w przypadku osób fizycznych – zastosowanie kary z Kodeksu Karnego Skarbowego. Sankcji tych nie będzie się stosowało, jeżeli dostawca towaru lub usługodawca rozliczy w całości podatek VAT wynikający z faktury.

4.    Wykorzystanie środków z rachunku VAT
Dotychczas środki znajdujące się na rachunku VAT, zasilonym przez kontrahenta stosującego mechanizm podzielonej płatności, mogły być wykorzystane do zapłaty podatku VAT oraz faktur przy dobrowolnym zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Można było wystąpić też o zgodę na przekazanie tych środków na rachunek rozliczeniowy. Obecnie zwiększy się możliwość zapłaty świadczeń publicznoprawnych z tego rachunku o zapłatę podatku dochodowego (PIT oraz CIT), zapłatę podatku akcyzowego, należności celnych  oraz składek płaconych do ZUS.
 

5.    Co zrobić gdy nie zastosowano mechanizmu podzielonej płatności
Może się zdarzyć, że na skutek braku uwagi popełniony zostanie błąd i przelew mimo obowiązku zastosowania mechanizmu podzielonej płatności został w całości przesłany bez wykonania tego obowiązku. Ratunkiem może być nowy przelew – wg mechanizmu podzielonej płatności, wykonany w całości na kwotę podatku VAT, która wynika z sumy tych pozycji faktury, które objęte są zał. 15 do ustawy o VAT. Wtedy powstanie nadpłata – należy poprosić odbiorcę płatności, aby z rachunku rozliczeniowego (nie z rachunku VAT) dokonał zwrotu tej nadpłaty.

6.    Solidarna odpowiedzialność – co wyklucza
Oprócz solidarnej odpowiedzialności, omówionej przy okazji tzw. „białej listy” (wykazu podatników VAT, dotyczącej transakcji o wartości ponad 15 tys. zł), wprowadzono solidarną odpowiedzialność w przypadku zakupu towarów  ujętych w zał. 15 do ustawy o VAT  (nie dotyczy to usług!). Ta odpowiedzialność występuje w przypadku zakupów udokumentowanych fakturą o wartości niższej niż 15 tys. zł,  jeżeli podatnik wiedział lub  miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Nie wchodząc w zawiłości tej regulacji prawnej należy przyjąć, że dobrowolne zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności w takiej sytuacji zwalnia z tej odpowiedzialności.
(25.10.2019)